KWI Congres
 

Workshops & mini colleges

1. Gedragsbeïnvloeding en nudging bij werkgevers (workshop)

In deze workshop gaan we in gesprek over een effectieve werkgeversbenadering. Hoe krijg je dit als gemeente voor elkaar en hoe wordt de gemeente een betrouwbare partner voor de werkgever? In deze interactieve workshop staan de volgende vragen centraal:

1. Hoe verzamel je als gemeenten en UWV een netwerk van bedrijven om je heen en hoe kun je dit netwerk (blijven) verbeteren?
2. Hoe krijg je het voor elkaar om geschikte kandidaten bij werkgevers te plaatsen?
3. Welke lessen zijn er te leren voor een effectieve werkgeversbenadering vanuit gedragsbewust beleid?

Wij starten de workshop met een korte inleiding op de werkgeversbenadering vanuit gedragseconomisch ofwel psychologisch perspectief. We lopen daarbij diverse gedragsmechanismen en beïnvloedingsmogeljikheden na. Daarna laten wij een werkgeversservicepunt een korte toelichting geven over dit onderwerp vanuit de praktijk. En daarna is het woord aan u! Wat zijn uw ervaringen? Wat werkt wel en niet? Welke nieuwe aanpakken en effectieve benaderingswijzen zijn er te bedenken door heel bewust te kijken en rekening te houden met de motieven en drijfveren van werkgevers? Kortom, wij leren u te denken als ondernemer!

Workshopleiders: Natasha StroekerPanteia  |  Mirjam EngelenPanteia  |  Henri Faun, Panteia  | Samantha Beaufort, UWV


2. Sleutelen aan inclusief werkgeversgedrag, hoe doe je dat? (workshop)

De relatief beperkte arbeidsdeelname van mensen met een achterstand tot de arbeidsmarkt is in Nederland een belangrijk politiek en maatschappelijk vraagstuk. In geen ander West-Europees land is die zo gering als in Nederland. In de huidige onderzoeken zien we weinig aandacht voor aanpakken die systematisch aangrijpen op de intrinsieke motivatie van werkgevers om socialer (‘inclusiever’) te ondernemen. Het doen van een moreel appèl haakt daar wel op aan, maar is niet genoeg. En andere ingrepen gericht op beïnvloeding van de externe motivatie, zoals uitleg over de quotumverplichting zijn ook niet altijd de manier om bedrijven over te halen meer mensen met een kwetsbare arbeidsmarktpositie in dienst te nemen. In het eerste deel van de workshop gaat Astrid Hazelzet, senior onderzoeker/adviseur bij TNO, in op de vraag wat de intrinsieke motivatie van werkgevers om socialer te ondernemen prikkelt. Wat zijn kansrijke gedragsveranderingstechnieken om de intentie van bedrijven om socialer te ondernemen daadwerkelijk om te zetten in aannemen van mensen uit kwetsbare groepen. Daarna neemt Joke van der Wal, werkzaam bij de Werkzaak Rivierenland het stokje over. Zij vertelt over haar ervaringen met het trainen en coachen van leidinggevenden van reguliere bedrijven die medewerkers met een afstand tot de arbeidsmarkt in het dagelijks werk begeleiden en coachen. In het tweede deel van de workshop gaan de deelnemers, aan de hand van concrete casussen van bedrijven, aan de slag met het uitwerken van scenario’s waarmee zij kunnen sleutelen aan het ‘inclusief werkgeversgedrag’ van bedrijven. 

Workshopleiders: Astrid Hazelzet, TNO  |  Joke van der Walde Werkzaak Rivierenland



3. Wetenschap & praktijk over het aannemen van mensen met een beperking (workshop)

Om de doelstellingen van de participatiewet te realiseren, is de inzet van werkgevers onmisbaar. Het besef is sterk gegroeid dat een effectief re-integratiebeleid werkgevers en (toekomstige) werknemers beiden op de eerste plaats zet. Maar hoe doen we dat?

Harry Michon (Trimbos-instituut) gaat in op enkele kernbegrippen, zoals employability (duurzame inzetbaarheid), en vat samen wat vanuit onderzoek bekend is over de rol en betrokkenheid van werkgevers bij het in dienst nemen van mensen met beperkingen. Wat zijn hun beweegredenen, wensen en mogelijkheden. Hij benoemt de kernprincipes van enkele veelbelovende re-integratiemodellen die uitgaan van betrokkenheid van de werkgever. Hoewel we intuïtief begrijpen hoe cruciaal arbeidsorganisaties, hun cultuur en bedrijfsklimaat zijn, is de wetenschap daarover nog vrij onontgonnen. We weten nog nauwelijks hoe we duurzame inzetbaarheid (employability) kunnen bevorderen. Hoe gemeenten effectief en doelmatig kunnen schakelen tussen werkzoekende, werkgever en re-integratie is een zeer belangrijke vraag, maar nog nauwelijks onderzocht.

Janneke Oude Alink (strategisch beleidsadviseur gemeente Apeldoorn) licht het re-integratiebeleid van de gemeente Apeldoorn toe. Het binden en boeien van werkgevers en investeren in lange termijn partnerschap om de kansen van mensen met een arbeidsbeperking of afstand tot de arbeidsmarkt te vergroten staat voorop. Apeldoorn doet dit onder andere door middel van de ‘scoort’ formule. Daarnaast vertelt Janneke over het totstandkoming en de doorontwikkeling van het werkproces en instrumentarium voor een efficiënte en effectieve uitvoering van de Participatiewet. Zo heeft Apeldoorn bijvoorbeeld de bestaande dienstverleningsconcepten inzetbaar gemaakt voor de verbrede doelgroep van de Participatiewet. Ze bevorderen de aansluiting tussen onderwijs en arbeidsmarkt door structureel vorm te geven aan een duurzame samenwerking met speciaal, praktijk- en beroepsonderwijs. Beschut werk zien zij als een opstapje van participatie naar re-integratie, waarin onder andere plaats en aandacht is voor de doelgroep met een psychische aandoening.

De beide presentatoren gaan in de workshop met u in gesprek over goede ervaringen met werkgevers, en verkennen met u welke gemeentelijke acties en programma's effectief zijn.

Workshopleiders: Harry Michon, Trimbos instituut  |  Janneke Oude Alink, Gemeente Apeldoorn


4. Arbeidsbeperkten aan het werk: kansen en belemmeringen vanuit het perspectief van de werkgever 
(workshop)

Bij de uitdaging om mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt ‒ veelal mensen met een arbeidsbeperking ‒ aan het werk te helpen spelen werkgevers een cruciale rol. Berenschot heeft verschillende onderzoeken gedaan naar de ervaringen van werkgevers met het werken met mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. In de workshop gaan we in op de overwegingen van werkgevers om al dan niet mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt in dienst te nemen en de kansen en knelpunten waar werkgevers tegenaan lopen als ze bereid zijn om mensen uit de doelgroep in dienst te nemen. Verder bespreken we samen met de deelnemers aan de hand van concrete casus op welke manier het maken van een match tussen werkgever en werkzoekende vereenvoudigd en verbeterd kan worden.

Workshopleiders: Maarten Adelmeijer,
Berenschot  |  Paul Schendering, Berenschot  |  Kim Schumacher, AWVN


5. Vluchtelingen en migranten 
(workshop)

Monique Kremer (bijzonder hoogleraar UvA, onderzoeker WRR) geeft een overzicht van wat de situatie is van de arbeidsintegratie van migranten. Zij schetst wat de mogelijke gevolgen zijn van de grote toestroom van vluchtelingen voor de sociale zekerheid, hoe het Nederlandse beleid hier nu op reageert en waar de verbeterpunten liggen. Jeanine Klaver (onderzoeker, Regioplan) is betrokken geweest bij onderzoek naar de knelpunten waar gemeenten tegenaanlopen bij de re-integratie van vluchtelingen. Zij geeft mogelijke oplossingsrichtingen en goede voorbeelden. Een gemeente legt uit welke aanpak zij hebben rondom participatie en arbeidsintegratie van vluchtelingen. Samen met een gemeente gaan de twee wetenschappers in gesprek over de toepasbaarheid van deze wetenschappelijke inzichten. Hoe kunnen gemeenten deze wetenschappelijke inzichten gebruiken, hoe werkt dat in de praktijk en hoe kan onderzoek hun helpen om effectiever te werken?

De workshop is een reflectie op ons beleid rondom arbeidsintegratie van vluchtelingen, wat daar beter in kan/moet en de consequenties die dat heeft op politiek en gemeentelijk beleid. Praktisch gezien levert de workshops adviezen voor gemeenten wat de kans op succes van integratie van vluchtelingen vergroot.

Workshopleiders: 
Monique Kremer,
WRR  |  Jeanine Klaver, Regioplan  |  Gemeente (nog te bepalen)


6. K
wetsbare jongeren van onderwijs naar werk (workshop)

Kwetsbare jongeren hebben veelal begeleiding nodig bij de overgang van onderwijs naar werk. Met de komst van de Participatiewet is er veel veranderd in de arbeidstoeleiding van kwetsbare jongeren. In veel regio’s zoeken gemeenten, onderwijs, en zorg- en welzijnsorganisaties naar effectieve manieren van samenwerking om deze jongeren zo goed mogelijk naar werk te begeleiden. Voor een succesvolle samenwerking is het van belang dat ook werkgevers hierbij betrokken zijn. Andere belangrijke succesfactoren voor een goede samenwerking zijn het maken van heldere afspraken over de taakverdeling, een duidelijk belegde regierol, een doorgaande lijn in de begeleiding en, niet in de laatste plaats, het betrekken van de jongere en ouders in het proces. De vraag is echter hoe regio’s hier in de praktijk handen en voeten aan kunnen geven, zodat kwetsbare jongeren optimaal naar werk kunnen worden begeleid.

In deze workshop geven Regioplan en de gemeente Almelo voorbeelden uit de praktijk. Samen met de deelnemers gaan we aan de slag met de vraag: Wat er nodig is voor een integrale aanpak bij de begeleiding van kwetsbare jongeren van onderwijs naar werk? Speciale aandacht is er voor de vraag hoe werkgevers hierbij betrokken kunnen worden.

Workshopleiders: Miranda Witvliet, Regioplan  |  Henry Köhler, Gemeente Almelo


7. Mini-college re-integratie: wat werkt voor wie en wanneer?

Pierre Koning (professor, Vrije Universiteit & Universiteit Leiden) trapt het mini-college af met een overzicht van de internationale literatuur over effectiviteit van interventies naar werk. Er zijn vijf typen interventies: bemiddeling, scholing/training, loonkostensubsidies, sancties en monitoring en directe werkgelegenheidscreatie. Van sommige interventies weten we zelfs voor welke doelgroepen zij het meeste geschikt zijn. Vervolgens bespreekt Pierre Koning de praktische implementatie van deze kennis: tot hoever is het richtinggevend, welke tools voor gebruik zijn er?

Rik van Berkel (universitair hoofddocent, Universiteit Utrecht) neemt daarna het stokje van Pierre Koning over. Professionalisering van reintegratie vraagt niet alleen om kennis over effectieve interventies. Het vraagt ook om verstandig gebruik van die kennis door professionals: de klantmanagers. In dit tweede deel van het mini-college staat de rol van klantmanagers centraal. Wat betekent kennis over effectieve interventies voor het werk van de klantmanagers? Hoe kunnen klantmanagers gemotiveerd en in staat gesteld worden om in de dagelijkse dienstverlening op een professionele manier gebruik te maken van dekennis over effectieve interventies? Wanneer we het gebruik door klantmanagers van kennis over effectieve interventies willen stimuleren, is de ‘wat-werkt-voor-wie’ vraag van groot belang.

Anneke van der Giezen (ministerie van SZW) sluit af met een korte uitleg van het kennisprogramma Vakkundig aan het werk. Rond deze tijd komt de oproep voor de tweede subsidieronde van het programma uit waar gemeenten en onderzoekers voorstellen kunnen indienen voor meerjarig onderzoek. Na de voorgaande sprekers te hebben gehoord, welke vragen zijn dan als eerste relevant om te gaan onderzoeken?

Workshopleiders: Pierre Koning, VU & Universiteit Leiden  |  Rik van Berkel, Universiteit Utrecht  |  Anneke van der Giezen, Ministerie SZW


8. Mini-college Ontwikkelingen aan de vraagzijde van de arbeidsmarkt

Bas ter Weel, plaatsvervangend directeur van het CPB en  hoogleraar economie aan de Universiteit Maastricht, zal in zijn college onder meer ingaan op een belangrijk recent onderzoek van het CPB over baanpolarisatie in Nederland. Het blijkt dat de groei van werkgelegenheid en van lonen vooral plaatsvindt aan de bovenkant van de arbeidsmarkt. Het aandeel van het middensegment in de werkgelegenheid daalt echter en de lonen staan daar onder druk. Hierdoor werken mensen die voorheen in midden-beroepen werkten, nu vaker in lager betaalde banen aan de onderkant van de arbeidsmarkt, waar een toename in de werkgelegenheid gepaard gaat met druk op de lonen. De loonongelijkheid tussen de boven- en onderkant van de arbeidsmarkt is dus toegenomen.  Wat dit verder zou kunnen betekenen voor de Nederlandse arbeidsmarkt en hoe hier op gereageerd zou kunnen worden zal Bas ter Weel nader toelichten in dit college.

Workshopleider: Bas ter Weel,
Universiteit Maastricht & CPB